Toplum Siyasal Umdesiyle Apolitiğin Politiğini Kırmak

Apolitik olmak politik olan için iş kotarmaktır. Bir de bu konjonktür aşkındır. Bugün tüm apolitize 12 Eylül öncesi tüm politik olandan daha etkindir. Bu sayıltı tüm politik olanın önadımı olmak zorundadır. Türkiye’deki 43 yıllık konjonktür, politik olanı “toplum siyasal” olarak tanıtlamayı gerektirir.

Toplum siyasal gerçeği aşındıkça politik olan apolitik olan karşısında kifayetsiz kutup olarak teşkil edilmektedir. Bu burjuvazi için “işlerin yolunda” olmasının açık gerçeğidir. Tüm karşı gelenekçilik hangi şekilde kendi temerküzünü var ediyorsa onun gerçekleşmeyeceği kendisinin kifayetsiz kutup olmayı sürdürülebilir görmesiyle anlaşılabilir. Oysa politik karşı gelenekçilik “işlerin yolunda” olmasını ne handikap ne de normatif görür. Tüm bunlar gelenekçiliğin koşul yordamlarıdır.

Gelenekçilik siyasal partiler, ideolojik örgütlenmeler, enformel örgütlenmeler ile apolitize statüko ile imkan bulur. 12 Eylül için gelenekçiliğin statükosu denilebilir. Bu statüko karşı geleneğin kifayetsiz kutup olmasını statükonun bir parçası kılmakla kalmamıştır, bir de onu şamar oğlanına dönüştürmüştür. Bu dönüştürmenin gelenekçilik lehine ideolojik toplumsal dönüşümün bir momentumu addedilmediğini söylemek gerçek dışı olacaktır. Gelenekçiliğe sağlanan statüko bulduğu raylar içinde ideolojiyi toplumsal kılmaktadır. Bugünkü İslamcılık bu statükodan yordanır.

Karşı gelenek “toplum siyasal” tanıtlamasını tüm politikasına uygulayabilir, yaygın kılabilir. Bu siyasal partilerin uhdesiyle sınırlı olacak bir politik yaklaşım değildir. Apolitize olmak tüm politik oluşunu nüfuz ettirmekten sakınacak hiçbir sosyal düzlemi karşısında görmemektedir. Apolitize olmak sayısız araçla teşvik eder. İktidar destekçisi olmadığını düşünenlerin de aynı kefede olmadığını söylemek kolaycılıktır. Öyleyse her katmanın varoluş gerekçesi, apolitize olmanın politik oluşuna karşı toplum siyasal olmayı gerektirir. Bunu politik kılabilmek öne sürülmüş gelenekçiliğin nüfuz edişini kırmak önadımıdır.

Sosyal dönüşümü önceleyen karşı gelenek apolitize olmanın politik oluşunu kırmak için politik önsayıltıları üzerinde yeniden düşünmelidir. Bugün gelenekçiliğin tüm politik nüfuzu apolitize ile sağlanmaktadır. Bunu üstlenenler, gelenekçiliği nüfuz ettirmenin en iyi yordayıcısı olmaktadırlar. Bu yordayıcılık iktidara açık destekle koşut değildir. Apolitize karşısında politize olmak, toplum siyasal retoriğini moment kılmalıdır. Bu politik olanın nüfuzunu konu etmek olduğu kadar politik olanın her alanda vuku olduğunu bilmek, vuku her alanda önsel olanı politik görmektir. Apolitize olmak gelenekçiliğin nüfuzu için iyi bir araçtır.

Bu karşıtlığı kırmak için politize apolitize ötesinde “toplum siyasal” ile halihazırda gelenekçilik iktidar çeşitlerinin nüfuzunun inaktif olduğu kabul edilir. Karşı gelenekçilik de tüm nüfuzunu bu retorikle pratik kılar. Bu demektir ki politik nüfuz her yerde olmalıdır. Apolitize nüfuzun politiğini görmek için bu gereklidir. Gelenekçilik bu şekilde tüm politik nüfuzunu gerçekleştirmektedir. Bu 12 Eylül darbesinin yönelttiği koşuldur. Karşı gelenek kifayetsiz kutup olarak kukla kılınmıştır. Türkiye’deki sağ olmayan muhalefetin bir problemi de bu görülebilir.

Bugün siyasi tercihlerden bağışık olarak gelenekçilik apolitize hal ile nüfuz ettirilerek iktidarı her düzeyde tahkim etmenin momentumunu kurmuştur. Karşı gelenek buna karşın kendi momentumunu “toplum siyasal” olarak var etmelidir.

Bu politik iken politize olmadığı fenomenaldir.

Uğur Tergek